Kendini Kötü mü Hissediyorsun?

Duyguların gizemini çözmek: Kötü hissetme, boşluk hissi, aşırı düşünme, kaygı ve psikolojik destek üzerine

Hiç durup dururken kendini üzgün ya da kaygılı hissettin mi? Gün içinde sıradan bir anda içini kaplayan bu duyguların nedenini anlayamadığın oldu mu? Genellikle — ama her zaman değil — duygularımız, o an yaşadığımız ya da geçmişten gelen bir deneyimin sonucudur. Aşırı düşünme (overthinking) alışkanlığı da bu süreci daha karmaşık hale getirebilir. Duyguları hissetmek çoğu zaman kontrolümüzde değildir; ancak onları yorumlamak bizim elimizdedir.

Bu yazıda, duyguların nasıl oluştuğu, hafızamızdaki etkileri, aşırı düşünmenin rolü, karar verememe durumları ve kaygı ile başa çıkma yolları üzerine bilgi bulacaksın.

Duygular ve Hafızanın Karmaşık Dansı

Gençken hissettiğimiz duygular genellikle yaşadığımız ana tepki verir. Ancak yaş aldıkça, hissettiklerimiz sadece bugünkü olaylarla değil, benzer geçmiş deneyimlerin duygusal anılarıyla da şekillenir. Örneğin, bir çocuğun köpekle ilgili ilk deneyimi, ilerleyen yıllarda köpeklerle nasıl ilişki kuracağını etkileyebilir.

Hippokampus, amigdala ve septal çekirdekler gibi limbik sistem bölgeleri, duygusal hafızalarımızı kaydeder. Bu kayıtlar sadece olayları değil, olay sırasında çevredeki detayları da içerir. Bu da bazen, duygusal bir tepkinin nedenini tam anlayamama durumunu açıklar.

Duyguları Yönetmek Mümkün mü?

Evet. Duygularımızı bastıramayız, ama onların bizde yarattığı etkiyi düşünceyi yönetmek yoluyla şekillendirebiliriz. Aşırı düşünme döngüsüne kapıldığımızda, bu duygular daha yoğun hale gelir. Özellikle kararsızlık, değersizlik, “her şey anlamsız” hissi gibi düşünceler zamanla daha büyük bir duygusal yük oluşturur.

Bu yüzden psikolojik destek almak ya da bir uzmana danışmak, bu döngüyü kırmakta etkili bir yöntemdir. Hatta çoğu zaman, hissettiğimiz duyguların yalnızca geçmiş bir olayla bağlantılı olduğunu fark etmek bile büyük bir rahatlama sağlar.

Bir Danışan Örneği: Yasın Etkisi Zamanla Değişir

Uzun süredir birlikte çalıştığım bir danışanım vardı. Üniversite yıllarında babasını kaybetmişti ve bu kayıpla baş etmekte zorlanıyordu. Geçmişinde depresyon hikâyesi vardı ve ilaç tedavileriyle zaman içinde dengelenmişti. Yıllar sonra hamile kaldığında tedavisini sürdürme kararı aldı ve süreci sağlıklı bir şekilde atlattı.

Ancak annesi vefat ettikten üç yıl sonra, yine hamileliğinin benzer dönemlerinde açıklayamadığı bir hüzün ve anlamsızlık hissetmeye başladı. Kayıtları incelediğimizde, duygularının başladığı tarihin annesinin hastalık haberini aldığı döneme denk geldiğini fark ettik.

O anılar o kadar derine işlemişti ki, bilinçli olarak fark etmese de beden hatırlıyordu. Bu farkındalıkla yeniden terapiye başladı. Duygularını anlamaya ve yasını işlemeye başladı. Ve sonunda şöyle dedi:
“Sanırım üzülmem iyi bir şey. Bu, annemi ne kadar özlediğimi gösteriyor. Onu özleyecek kadar sevdiğim bir annem olduğu için şanslıyım.”

Sonuç: Hissetmek Normaldir – Yönetmek Öğrenilebilir

Duygular, insan olmanın temel parçalarındandır. Hepsi bir şeyler anlatır; olumlu ya da olumsuz olsun. Önemli olan onları bastırmak değil, anlamak, gerektiğinde destek almak ve tolere etmeyi öğrenmektir.

Eğer sen de sık sık kaygı, kararsızlık, ya da aşırı düşünme gibi zorlayıcı duygularla mücadele ediyorsan, bu yazı senin için bir davet olabilir. Online terapi gibi esnek destek seçenekleriyle, ilk adımı atmak düşündüğünden daha kolay olabilir.

Destek almaya başlamak için bize ulaşabilirsin.

"İyi hissetmek parmaklarının ucunda."
Wellmind Online Psikolojik Danışmanlık Platformu

Kaynakça

Buchanan, T. W. (2007). Retrieval of emotional memories. Psychological Bulletin, 133(5), 761–779. https://doi.org/10.1037/0033-2909.133.5.761

Phelps, E. A. (2004). Human emotion and memory: Interactions of the amygdala and hippocampal complex. Current Opinion in Neurobiology, 14(2), 198–202. https://doi.org/10.1016/j.conb.2004.03.015

Takeda, A., Tamano, H., Imano, A., Oku, N., & Suzuura, S. (2014). A specific role for hippocampal mossy fiber’s zinc in rapid storage of emotional memories. Learning & Memory, 21(4), 287–297. https://doi.org/10.1101/lm.033027.113

Knaus, C. (2017, December 27). Feeling Bad? Getting your head around the mystery of emotion. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/rethinking-normal/201712/feeling-bad