Göç Öncesi Travmalar, Yeni Hayata Uyum Sağlamayı Nasıl Etkiler?
- Tarih : 26 Haziran 2025
- Okuma Süresi : 5 dakika
Göç etmek, çoğu zaman yeni bir başlangıç gibi görünse de birçok insan için geçmişin acı izlerini de beraberinde taşır. Özellikle savaş, baskı, şiddet veya insan hakları ihlalleri yaşamış bireyler için göç süreci sadece fiziksel değil, derin bir duygusal yolculuktur.
Kanada’daki İşkence Mağdurları Destek Merkezi'nde (CCVT – Canadian Centre for Victims of Torture) çalışan klinik sosyal hizmet uzmanı Domine Rutayisire, danışanlarından birinin hikayesini şöyle anlatıyor:
“Babası ve amcası askerler tarafından gözlerinin önünde öldürüldükten sonra, 19 yaşında ülkesinden kaçtı. Dokuz farklı ülke geçti; çoğunu yürüyerek…”
Rutayisire’in danışanları arasında savaş, işkence, cinsel şiddet ve politik baskı gibi ağır travmalar yaşamış çok sayıda insan var. Kuruma başvuranların dörtte biri, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) riski taşıyor.
Göç süreci zaten başlı başına duygusal olarak yorucu: belgeler, veda edilen hayatlar, bilinmez bir geleceğe adım atma... Fakat göçten önce yaşanan travmalar, yeni bir ülkeye uyum sağlama sürecini daha da karmaşık hale getiriyor.
Göçmenler, geldikleri ülkede "topluma faydalı birey" olma baskısıyla çoğu zaman kendi duygusal ihtiyaçlarını arka plana atıyor. Travmalar konuşulmadan, üzerine düşünülmeden unutulmaya çalışılıyor. Ancak bu bastırılan duygular, zamanla ruh sağlığında derin yaralar açabiliyor.
Rutayisire, birçok göçmenin sadece kendi ülkelerindeki olaylar nedeniyle değil, göç yolculuğunda da şiddet, istismar ya da kayıplar yaşadığını belirtiyor. Bu nedenle, psikolojik destek süreci çoğu zaman göçmenler ülkeye geldikten çok sonra başlıyor — bazen hiç başlamıyor.
Kanada’daki destek merkezine başvuran kişilerin büyük çoğunluğu Avrupa dışından gelen bireyler. Bu kişiler için ruh sağlığı desteği almak bazı kültürel nedenlerle daha zor olabiliyor. Kimi toplumlarda terapiye gitmek hala bir zayıflık işareti olarak görülüyor, bazıları ise zihinsel sağlığı bir kavram olarak bile tanımıyor. Zaten mevcut ruh sağlığı hizmetleri de çoğunlukla Batı merkezli bir bakış açısına dayanıyor.
Bu durum, göçmenlerin yaşadıkları zorlukları dile getirmesini ve yardım aramasını engelleyebiliyor. Rutayisire, bu nedenle göçmenlerin kendilerini güvende hissedebileceği, yargılanmadan hikâyelerini anlatabilecekleri alanlar yaratmanın önemini vurguluyor.
Travmalar sadece geçmişte kalmaz; göç edilen ülkede yaşanan ayrımcılıklar da bu yükü artırabilir. Dil engeli, görünüş farklılıkları ya da aksan gibi faktörler, göçmenlerin dışlanmasına sebep olabilir. Rutayisire, bir danışanının randevulaştığı ev sahibinin, aksanı yüzünden görüşme sırasında evi artık kiralamadığını söylediğini paylaşıyor. Oysa bu durum, randevudan bir gün önce yapılmıştı ve ev hâlâ boştu.
Göçmenlerin kalıcı oturum ya da vatandaşlık kazanması bile bu zorlukları tamamen ortadan kaldırmaz. Psikolojik sorunlarla baş başa kalan birçok insan, destek alamadığında sistemin dışında kalma riski taşır. Bu yüzden destek aramak, yalnızca kişisel bir adım değil, uzun vadeli bir toplumsal dayanıklılığın temelidir.
Ruh sağlığına dair damgalamayı azaltmak, göçmenlerin yardım arama ihtimalini artırır. Erken müdahale ve düzenli destekle umut dolu değişim hikâyeleri mümkün. Rutayisire’in anlattığı genç adam bugün Kanada’da bilgi teknolojileri alanında çalışıyor ve kendi hayatını kurmuş durumda.
Bu yazı, The Trauma and Mental Health Report yazarlarından Daniel Sanchez Morales ve Dr. Robert T. Muller’ın katkılarıyla hazırlanmış bir içeriğe dayanmaktadır.
"İyi hissetmek parmaklarının ucunda."
Wellmind Online Psikolojik Danışmanlık Platformu
Morales, D. S. & Muller, R. T. (2024). Trauma From Back Home Has Long-lasting Effects on Migrants. The Trauma and Mental Health Report.
Canadian Centre for Victims of Torture (CCVT) – https://ccvt.org
Copyright © Robert T. Muller, Ph.D. – Tüm hakları saklıdır.
Alanında uzman, titiz seçim sürecinden geçerek ekibimize katılmış, en iyi derecelere sahip 800'den fazla psikologumuzla her gün binlerce kişiye psikoterapi ve ruhsal destek sunuyoruz. Bu özel topluluğun bir üyesi olarak siz de yerinizi alın!
