Başkalarıyla Bile Yalnız Hissetmek

Birçoğumuz hayatımızın bir noktasında yalnız hissetmişizdir.
Bu bazen taşındığımız yeni bir şehirde, bazen kalabalık bir ofiste, bazen de evin sessizliğinde gelir. Ancak bazı insanlar için bu his, geçici bir durum değil; yıllar boyunca devam eden, içten içe yıpratan bir duyguya dönüşür. Ve bilim artık biliyor ki yalnızlık, sadece ruh sağlığımızı değil, bedenimizi de etkiliyor.

Yalnızlığın Sessiz Hikâyesi

C. A., ABD’nin kırsal bir bölgesinde büyümüş, 39 yaşında bir kadın. Eşi ve arkadaşları olmasına rağmen, hayatı boyunca derin bir yalnızlık hissiyle mücadele etmiş. Lisede, bir grup kıza yaklaşmaya cesaret edememiş; “Konuşacak bir şey bulamazsam? Ya beni dışlarlarsa?” diye düşünmüş. Bugün bile kendine şu soruları soruyor:

“Farkında olmadan kendimi mi uzaklaştırıyorum? Çok mu uğraşıyorum ve insanları itiyorum?”

Yıllar içinde pek çok konuda değişmiş olsa da, yalnızlık duygusu değişmemiş. Bir seminere katıldığında yalnız gitmiş, yalnız öğle yemeği yemiş. “Kimse davet etmedi, ben de çaba göstermedim” diyor. Ve ekliyor:

“İnsanlara ulaşmayı öğreniyorsun ama yalnızlık yine de kötü hissettiriyor.”

Yalnızlık Sadece Bir His Değil

Araştırmalar, yalnızlığın sanıldığı gibi yalnızca duygusal bir durum olmadığını gösteriyor. Psikoloji, epidemiyoloji ve evrimsel biyoloji alanındaki çalışmalar, yalnızlığın hem zihin hem de beden sağlığını etkileyen biyolojik mekanizmalarını ortaya koyuyor.

2015’te Brigham Young Üniversitesi’nden psikolog Julianne Holt-Lunstad ve ekibi, 1980-2014 arasındaki çalışmaları analiz ettiklerinde, yalnızlık, sosyal izolasyon ve tek başına yaşamanın — obeziteden bile daha yüksek — erken ölüm riskiyle ilişkili olduğunu buldu.
2017’deki gözden geçirme çalışmalarında da yetersiz sosyal bağların, kötü ilişkiler veya yalnızlık kaynaklı olsun, ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğu vurgulandı.

Yalnızlık; depresyon, bilişsel gerileme, kalp sorunları ve felç riskini artırıyor.

Gerçekten Daha mı Yalnızız?

Bu sorunun cevabı, nasıl ölçtüğünüze bağlı.
Bazı göstergeler, sosyal izolasyonun arttığını söylüyor:

• Daha fazla insan tek başına yaşıyor

• Evlilik oranları düşüyor

• Daha az çocuk sahibi olunuyor

• Gönüllülük faaliyetleri azalıyor

• Dini aidiyet hisseden kişi sayısı düşüyor

ABD’de yapılan bir araştırmada, yakın bir sırdaşı olmadığını söyleyen kişilerin oranı 1985’ten 2004’e üç katına çıkmış.
Ancak Durham Üniversitesi’nden Keming Yang, 2006-2014 arası Avrupa verilerini inceleyerek, yalnız hissetme oranlarının %7-10 arasında sabit kaldığını; İngiltere’de ise %5-6 civarında olduğunu söylüyor.

Çözüm Arayışları: Dünyadan Örnekler

Yalnızlığın sağlık üzerindeki etkileri, dünya genelinde çözüm arayışlarını hızlandırdı:

• Danimarka: 2011’de Veliaht Prenses Mary, ulusal çapta yalnızlığı azaltma kampanyası başlattı.

• ABD: AARP, yaşlılarda yalnızlığı azaltmaya yönelik projelere fon sağlıyor.

• İngiltere: Age UK ve diğer kuruluşlar “Yalnızlığı Bitirme Kampanyası” başlattı.

• BBC: 2016’da yayımlanan The Age of Loneliness belgeseli, konuyu ulusal öncelik haline getirdi.

Peki, Yalnızlık Nedir?

Yalnızlık, algılanan sosyal izolasyon olarak tanımlanır; yani fiziksel olarak insanlar arasında olsak bile, kendimizi onlardan kopuk hissetmemiz.
Çoğu kişi için yalnızlık, yaşam koşullarının değişmesiyle azalabilir — yeni arkadaşlar edinmek, bir ilişkiye başlamak gibi. Ancak kronik yalnızlık yaşayanlar, yıllar boyunca süren derin bir kopukluk hissini, değişen koşullara rağmen taşır.

💬Yalnızlık bir eksiklik değil, insan olmanın doğal bir parçasıdır. Ama uzun sürdüğünde hem kalbimizi hem bedenimizi yavaşça yorar. Destek almak, birine ulaşmak ya da küçük bir adım atmak bile bu döngüyü kırmanın başlangıcı olabilir.

İyi hissetmek parmaklarının ucunda.
Wellmind Online Psikolojik Danışmanlık Platformu

Kaynakça

• Holt-Lunstad, J., et al. (2015). Loneliness and Social Isolation as Risk Factors for Mortality. Perspectives on Psychological Science.

• Yang, K. (2018). Loneliness: A Growing Public Health Concern? Social Indicators Research.

• BBC (2016). The Age of Loneliness Documentary.

Anahtar kelimeler:
yalnızlık nedir, yalnızlık neden olur, yalnızlığın zararları, kronik yalnızlık, yalnızlık ve sağlık, yalnızlıkla başa çıkma yolları, sosyal izolasyonun etkileri, yalnızlık epidemisi, yalnızlık depresyon ilişkisi